DADDreams & Dramas. Law as Literature – nGbK

Dreams & Dramas. Prawo jako literatura – projekt wystawy

Dreams&Dramas. Law as Literature – Exhibition design


Dreams&Dramas więcej o wystawie / exhibition page / nGbK archiv


Wystawa, cykl wydarzeń i publkacja / Exhibition, Event series, Publication

Miejsce / Venue: nGbK: Neue Gesellschaft für bildende Kunst, Oranjestraße 25, Berlin

Data / Date: 2017

Zespół projektu / Project Team: Anna Bromley, Kaja Gliwa, Agnieszka Kilian, Alicja Rogalska, Jaro Varga

Projekt wystawienniczy / Exhibition Design: Piotr Bujas  (współpraca: Małgorzata Burkot)



Wystawa proponuje inne odczytanie tekstu prawnego, przełamując schematy z góry przyjętych struktur, aby na nowo zdefiniować system naszych relacji z samym sobą i z różnymi społecznościami; zarówno ze społecznościami terytorialnymi, jak i tymi tworzonymi ad hoc, opartymi nie na więzach krwi czy terytorialnych, lecz na wspólnych wartościach i przekonaniach. Wystawa stawia pytanie o to, jak prawo dosłownie nas wytwarza: zarówno jako jednostki, jak i jako obywateli, ustanawiając ramy naszej obecności w przestrzeni publicznej – jej legalność lub nielegalność. Kwestionuje również różne znaczenia „ciała obywatelskiego”, „rzeczy prawnej” i „prawnego niewolnika”. W jaki sposób rytuały i narracje prawne wpływają na nasze istnienie i je kształtują?

Prawo organizuje naszą rzeczywistość w całości. Wykorzystuje stany fizyczne i doświadczenia (takie jak „bieda” czy „natura”) do tworzenia konkretnych pojęć, nadając im autonomiczne znaczenia. Prawo, niejako, destyluje ułamki rzeczywistości, aby służyły jego celowi, a następnie, niczym na taśmie produkcyjnej, składa te elementy w konkretny obraz, równoległy świat. Tekst prawny jednocześnie opisuje i produkuje rzeczywistość, działając jako agregat relacji społecznych. Ambiwalentna natura – jednoczesnego opisu i produkcji – skłania do postawienia pytania: W jaki sposób możemy wykorzystać dwoistą naturę prawa, odzyskując naszą sprawczość, aby na nowo opisać i odtworzyć porządek społeczny?


Techniki narracyjne porządkują egzystencję społeczną zgodnie z wartościami i przekonaniami tych, którzy posiadają władzę nadawania nazw (pisania tekstu prawnego), ale także, co ważne, władzę egzekwowania. W książce „The Making of Law” (2010) Bruno Latour przedstawia prawo jako tkaninę nieredukowalną do jednostki redakcyjnej; wyłaniającą się z prawa, ale nie ograniczającą się do niego: „Prawo nie znajduje się w prawie, ale w równym stopniu w kontekście jego stosowania, które widzieli na własne oczy i z którym niekiedy gwałtownie się zderzali”.


Wystawa nawiązuje do intuicji Latoura, polegającej na umiejscowieniu prawa w codziennej praktyce, w celu ukazania prawa jako konstrukcji nieabstrahowanej od porządku egzystencjalnego – konstrukcji wykraczającej poza „literę prawa”, ale nierozerwalnie związanej z jego wykonywaniem, praktykami, nawykami czytania i choreografią poruszania się po tekście i interpretacji prawnej.


The exhibition is proposing a different reading of the legal text, reading against the grain of pre-conceived structures in order to re-chart the system of our relations with ourselves and with various communities; both territorial communities as well as those constructed ad hoc, based not on blood or territorial ties, but on shared values and beliefs. The exhibition raises the question of how the law literally produces us: both as individuals and as citizens, establishing a framework of our presence in public space as well – its legality or illegality. It also questions the different meanings of a ‘civil body’, a ‘legal thing’, or a ‘legal slave’. How do legal rituals and narratives influence and shape our existence?

The law organises our reality in its entirety. It uses physical states and experiences (such as ‘poverty’ or ‘nature’) to create concrete concepts, endowing them with autonomous meanings. The law, as it was, distils fractions of reality to serve its purpose, and then assembles the elements, as if on a factory line, into a concrete picture, a parallel world. The legal text at once describes and produces reality, operating as an assembler of social relations. The ambivalent nature – of simultaneous description and production – offers an inducement to pose the question: What are the ways in which we can use the double nature of the law, regaining our agency, to re-describe and re-create the social order?


Narratives techniques assemble social existence according to values and beliefs of those who wield the power of naming (writing the legal text), but also, importantly, the power of executing. In ʺThe Making of Lawʺ (2010) Bruno Latour presents law as a fabric which is irreducible to an editorial unit; emerging from the law, but not limited to it: “Law does not reside in the law, but equally in the context of application which they have seen with their own eyes and with which they have sometimes violently collide.”


The exhibition takes up Latour’s intuition of locating law in everyday practice in an aim to present the law as a construction that is not abstracted from existential order

- one that is larger than ‘the letter of the law’, but inextricably related to its execution, practices, habits of reading and a choreography of navigating the text and legal interpretation.